Het nieuwe nabestaandenpensioen

Eenvoudiger voor nabestaanden én voor de uitvoering.
Yu Hong Tam
04 februari 2022

Lees je over het nieuwe pensioenstelsel, dan gaat het al snel over al dan niet invaren en de afschaffing van de doorsneepremie. Het nabestaandenpensioen komt minder aan bod. Terwijl de ambitie hoog is; een eenvoudiger en begrijpelijker nabestaandenpensioen. Gaat dat lukken? En betekent eenvoudiger en begrijpelijker ook beter uitvoerbaar? We vragen het Yu Hong Tam, actuarieel specialist van PMT.

Mensen zijn niet dagelijks bezig met hun nabestaandenpensioen. Liever denken we over de mooie reizen en andere plannen ná ons pensioen. Dat is begrijpelijk. Toch is het van groot belang als het moment daar is dat je er een beroep op moet doen. Het verdriet van het overlijden van je geliefde of ouder overheerst. Daarna komt de vraag hoe je de rekeningen moet betalen en neem je contact op met de verzekeraar of het pensioenfonds.

Het nabestaandenpensioen bestaat vaak uit partnerpensioen voor de partner en wezenpensioen voor kinderen als één of beide ouders zijn overleden. Yu Hong: “Bij pensioenfondsen en verzekeraars ligt de uitvoering van het nabestaandenpensioen onder een vergrootglas. De contactmomenten, administratieve afhandeling en communicatie hebben grote impact op nabestaanden. Hoe verdrietig ook, het is een moment om het verschil te maken voor pensioenfondsen en verzekeraars. Dan helpt het natuurlijk niet als het nabestaandenpensioen ingewikkeld is en de verschillen tussen regelingen bij de diverse pensioenfondsen en verzekeraars groot zijn. Dat brengt onduidelijkheid en onzekerheid met zich mee. 'Waarom is de uitkering lager dan ik verwacht had? Wat is een franchise? We zijn niet getrouwd, krijg ik dan partnerpensioen?' ”

Het eenvoudiger én begrijpelijker maken van het nabestaandenpensioen vindt Yu Hong een goede zaak. Yu Hong: “Bijvoorbeeld het plan om 50% van het salaris als uitgangspunt te hanteren voor de hoogte van het nabestaandenpensioen voor pensionering.[1] Dat is een duidelijke stap voorwaarts. Makkelijk uit te leggen en het salaris op het moment van overlijden staat centraal. In het huidige stelsel is de bepaling van de hoogte complex en roept deze vragen op. Ook kan lagere opbouw in het verleden leiden tot een nabestaandenpensioen dat niet in verhouding staat met het laatstverdiende salaris. Dat is een risico van het oude nabestaandenpensioen dat in met de introductie van het nieuwe nabestaandenpensioen verdwijnt."

Uitvoering blijft meer dan ooit mensenwerk. Dit verandert niet, oud of nieuw nabestaandenpensioen.
– Yu Hong Tam

Een andere belangrijke wijziging is het uniforme partnerbegrip. [2] Yu Hong: “Wanneer ben je partner? Vroeger vonden we dat eenvoudig, getrouwd. Tegenwoordig is dat anders en zijn er veel meer samenlevingsvormen. Pensioenfondsen en verzekeraars hebben nu de ruimte om een eigen partnerbegrip te hanteren. Daarom het plan voor een uniform partnerbegrip dat alle pensioenfondsen en verzekeraars moeten gebruiken. Is er sprake van een huwelijk, geregistreerd partnerschap of notarieel samenlevingscontract dan is het helder. Zo niet, dan moeten personen minimaal zes maanden samenwonen op hetzelfde adres en een duurzame huishouding voeren. Dit uniforme begrip voorkomt verschillen tussen regelingen van verzekeraars en pensioenfondsen. Verder wordt het partnerbegrip afgestemd op deze tijd.” Ook hier kan Yu Hong zich in vinden. “Het nabestaandenpensioen is toe aan groot onderhoud. Het moderniseren van het partnerbegrip past daarin en het uniformeren schept duidelijkheid.”

Maar de uitvoering? Yu Hong: “De administratie gaat echt veranderen, het is geen aanpassing maar een fundamentele wijziging. Het administratiesysteem, de processen en de communicatie moeten op de schop. Dit mag je als uitvoerder nooit onderschatten, maar door de eenvoudigere opzet van het nieuwe nabestaandenpensioen zal de inrichting niet tot problemen leiden. Wijzigingen van de franchise en het opbouwpercentage zijn verleden tijd. De impact van het verleden is er niet, dat scheelt. Een baanwissel of deeltijdwerken in het verleden doet er niet toe. Als het nieuwe nabestaandenpensioen eenmaal is ingericht, dan wordt de uitvoering eenvoudiger. ”

Toch ook nog een waarschuwing van Yu Hong. “Eenvoudiger en begrijpelijker is niet hetzelfde als eenvoudig en begrijpelijk. De interesse in pensioen is gering. Het aanvragen van een nabestaandenpensioen blijft een emotionele gebeurtenis. En ook een nieuw partnerbegrip zal nooit 100% dekkend zijn. Dit kan leiden tot onbedoeld partnerschap of onbedoeld niet-partnerschap. Daarom blijft het zaak voor verzekeraars en pensioenuitvoerders om in te zetten op persoonlijke service en communicatie. Uitvoering blijft meer dan ooit mensenwerk. De medewerkers verzekeraars en pensioenuitvoerders maken het verschil voor de nabestaanden. Dit verandert niet, oud of nieuw nabestaandenpensioen”

[1] & [2] Concept Memorie van toelichting Wet Toekomst Pensioenen, Overheid.nl | Consultatie Wet toekomst pensioenen (internetconsultatie.nl), 16-12-2020

PMT img blogs6 yu
Yu Hong Tam

Als actuarieel specialist voer ik al meer dan 16 jaar opdrachten uit in de pensioenbranche. Ik houd van complexe vraagstukken op het snijvlak van pensioen en IT. Oplossingen creëren die het leven van mijn collega’s makkelijk maken is wat mij drijft.