Transformatie sociaal domein: ‘werk in uitvoering’

3 augustus 2020

In deze bijzondere tijd hebben gemeenten alle aandacht voor de uitvoering van de maatregelen met betrekking tot COVID-19. Daardoor is er tijdelijk minder aandacht voor andere grote veranderingen, zoals de implementatie van de Omgevingswet (inmiddels uitgesteld) en de transformatie binnen het sociaal domein. Die verschuiving van focus is natuurlijk terecht, de meest dringende zaken moeten immers voorrang krijgen! Hopelijk kunnen gemeenten binnen afzienbare tijd hun aandacht weer richten op de volgende stap binnen het sociaal domein.

Sociaal Domein – waar naar toe?

De overheveling van taken en verantwoordelijkheden op het gebied van (Jeugd)zorg en Werk en Inkomen heeft plaatsgevonden. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, kan ik uit eigen ervaring stellen dat een transitie niet succesvol wordt afgerond met de overdracht van taken. Logisch, want ook een verhuizing in de privésfeer is veel meer dan het overbrengen van de spullen! Voor de transitie binnen het sociaal domein is het niet anders. Eigenlijk begint het pas na de ‘verhuizing’, nieuwe uitdagingen in de uitvoering dienen zich snel aan. Volgende station voor veel gemeenten: de procesketen en het nieuwe speelveld (gemeente en partners) optimaliseren. Op dit moment kunnen veel zaken beter, bijvoorbeeld:

  • De aanwezigheid van lange wachttijden zijn funest. Immers, hulpvragen in bijvoorbeeld de Jeugdzorg of WMO vragen vaak om snelle levering van zorg;
  • Het is voor burgers in veel gevallen onduidelijk waar ze moeten zijn met een hulpvraag. En wat ze kunnen verwachten voor wat betreft wijze en snelheid van reageren van gemeenten;
  • Er is een spanningsveld tussen het oplossen van problemen van burgers en het stringent toepassen van wetten en verordeningen. Met als gevolg dat hulpverleners vastlopen en het niet lukt om tot een passende oplossing te komen.

Integraliteit en effectiviteit zijn de sleutelwoorden voor succesvolle transformatie. De praktische vertaling van deze twee begrippen komt samen in de vraag: hoe komen gemeentes en partners tot één gezamenlijke en effectieve aanpak? Een extra complicerende factor is de sterke groei van het aantal hulpvragen in combinatie met afnemende budgetten. Om kwaliteit te blijven bieden zal daarnaast dus ook een efficiencyslag behaald moeten worden.

Hoe er naar toe? Kortom, wat is er nu concreet nodig om integraliteit, effectiviteit en efficiency te combineren binnen het sociaal domein?

Onderstaand vijf stappen die gemeenten in mijn visie helpen om tot toekomstbestendige dienstverlening te komen:

  1. Ieder proces moet goed starten! Burgers moeten er zeker van zijn dat er een snelle en kwalitatief hoogwaardige intake plaatsvindt zodat de gemeente hun hulpvraag juist vaststelt;
  2. Na de intake moet de juiste dienst geleverd worden op gestroomlijnde wijze mét oog voor de specifieke situatie van de betreffende burger;
  3. Zorg voor een vast aanspreekpunt en invulling van de regierol voor iedere burger met een hulpvraag;
  4. Voorkom te veel schakels in de vervolgstappen en stimuleer openheid en samenwerking;
  5. Maak uitvoerbare en pragmatische werkafspraken ondersteunt door goede ICT oplossingen.

Mijn ervaring is dat er bij de professionals in de uitvoering en zorg veel kennis/kunde, ervaring en motivatie aanwezig is. Maar door onduidelijkheden en miscommunicatie lukt het onvoldoende om de vruchten van resultaatgericht werken (effectiviteit) te plukken.

Op dat vlak is er voor veel gemeenten, uitvoeringsorganisaties en zorginstellingen werk aan de winkel. Er is een nieuwe professionaliseringsslag nodig om de dienstverlening aan burgers op peil te houden en te verbeteren. Bij de professionals moet deze slag zorgen voor meer duidelijkheid waardoor zij minder met randzaken bezig hoeven te zijn en zich meer kunnen richten op hun eigen specialisme.

De vijf bovenstaande stappen vormen een leidraad om werkzaamheden effectief te organiseren. In procestermen: om een ingerichte en beter gefaciliteerde procesketen te realiseren. Dat is natuurlijk geen doel op zich. Het gaat immers om belangrijke doelstellingen zoals het creëren van duidelijkheid en het terugbrengen van wachttijden en doorlooptijden. En het komen tot passende oplossingen voor de verschillende klantsituaties. Dat is wat alle burgers, professionals én gemeenten graag willen!

Over Maarten Eeken

Als senior transitie- en projectmanager van PMT Groep heeft Maarten veel kennis en ervaring op gebied van succesvolle transities en herinrichting van keten-overstijgende processen. Zowel bij uitvoeringsorganisaties van lokale overheden als in de financiële dienstverlening. Behoefte aan advies op dit gebied, opleiding op het vlak van Lean Six Sigma of een reactie op deze blog, neem contact op!

Inwerken op afstand in 6 stappen!

Nu premier Rutte heeft aangekondigd dat de maatregelen worden verlengd, is het voor veel organisaties niet mogelijk om langer te wachten met het inwerken van nieuw aangenomen of ingehuurde medewerkers. Maar hoe pak je inwerken op afstand handig aan? Lees meer...

Datum

30 april 2020

De verzekeringswereld en de gemeentemarkt: dichterbij dan je zou denken…

In deze rubriek lees je de ervaringen van onze medewerkers. Zij delen hier onder andere wat hun werkzaamheden waren bij onze opdrachtgevers, wat zij tijdens de opdrachten zoal leerden en hoe het is om een PMT’er te zijn. Hieronder geven we het woord Lees meer...

Datum

24 juni 2019

Jurrien Riezebos …. 10 maanden in Den Haag

In deze rubriek lees je de ervaringen van onze medewerkers. Zij delen hier onder andere wat hun werkzaamheden waren bij onze opdrachtgevers, wat zij tijdens de opdrachten zoal leerden en hoe het is om een PMT’er te zijn. Hieronder geven we het woord Lees meer...

Datum

30 oktober 2018