We gebruiken cookies en vergelijkbare technologieën om de gebruikerservaring van onze website te verbeteren. Door op "Akkoord" te klikken, verklaart u akkoord te gaan met het gebruik van deze analysecookies.

Op weg naar het eerste toetsmoment

De invaar-uitdaging voor riskmanagers: datakwaliteit
Wouter Elewaut en Gertjan Roobol
11 december 2023

De Wet Toekomst Pensioenen (WTP). Er is al veel over geschreven, heel veel. Over invaren bijvoorbeeld en dat datakwaliteit essentieel is voor het goed invaren. Volgens de DNB is de prioriteit nu de voorbereiding op het eerste toetsmoment. Namelijk het vaststellen dat de datakwaliteit voldoende is om in te varen. Op zich geen nieuwe doelstelling want al jaren worstelen fondsen en uitvoerders met datakwaliteit en de benchmark waartegen deze gehouden moet worden om vast te stellen dat dit voldoende is.

Gelukkig is er een stappenplan om vast te stellen óf de datakwaliteit voldoende is. Dat betekent een uitdaging voor pensioenfondsen en riskmanagers van hun pensioenuitvoerders. Hoe zorg je ervoor dat het stappenplan goed en tijdig wordt doorlopen? Met als doel, aantonen dat de datakwaliteit op orde is voor invaren. In deze blogserie leggen we deze uitdaging onder het vergrootglas.

Stappenplan

Verschillende marktpartijen hebben samen de kaders voor een aanpak opgesteld. De Beroepsorganisatie van IT-auditors in Nederland (NOREA) heeft een voorbeeld AUP-werkprogramma ontwikkeld in de vorm van de ‘Overeengekomen specifieke werkzaamheden Datakwaliteit – Wet Toekomst Pensioenen’. Deze is afgestemd met onder andere de Pensioenfederatie en DNB. Simpel gezegd is dit het stappenplan dat je als pensioenfonds dient te volgen om aantoonbaar te maken dat de datakwaliteit op het eerste toets moment voldoende is om in te varen. Van groot belang voor fondsen, bestuurders, uitvoerders en vooral voor diegene waar het allemaal om draait deelnemers en hun aanspraken! Zeker omdat na het invaren er slechts beperkt ruimte is voor correcties.

Het stappenplan richt zich op het beleid en de keuzes die je als pensioenfonds maakt op het gebied van datakwaliteit. Als je dit volgt dan heb je een zorgvuldige procedure doorlopen, al zegt het doorlopen van de procedure inhoudelijk natuurlijk nog niets over de datakwaliteit. Want als pensioenfonds dien je zelf je beleid en bandbreedte vast te stellen en daarop vervolgens te toetsen, en daar waar nodig nadere analyses en dataschoning uit te voeren.

Tijd begint te dringen

Als pensioenfonds wil je het stappenplan zorgvuldig doorlopen en de tijd hebben om analyses en dataschoning uit te voeren. De doorlooptijd van het stappenplan is toch al snel zo’n zes maanden. Dit betekent dat voor de fondsen die in 2025 en 2026 willen invaren de tijd begint te dringen. Neem je mee dat dataschoningsprojecten in doorlooptijd variëren van drie tot twaalf maanden voor middelgrote fondsen, dan komt deze planning nog steviger onder druk te staan.

Daar is dan die uitdaging als riskmanager. Want hoe zorg je met je team dat je dit proces met alle onderliggende stappen en verschillende stakeholders in goede banen leidt en tijdig afrond?

Want hoe zorg je met je team dat je dit proces met alle onderliggende stappen en verschillende stakeholders in goede banen leidt en tijdig afrond?
– Wouter Elewaut
Begin bij het begin: hoofdpunten werkprogramma

Begin bij het begin. In de eerste plaats is het belangrijk dat helder is waar de hoofdpunten uit het werkprogramma zijn belegd. Want om het stappenplan goed te doorlopen heb je de rest van je organisatie hard nodig. De onderstaande vier hoofdpunten zijn essentieel:

  • Datamapping: Identificeer de relevante gegevenspunten, inclusief hun bronnen en hoe ze momenteel worden gecontroleerd en beheerd. Deze mapping zou de gegevenspunten moeten omvatten die nodig zijn om aan de eisen van de Wet Toekomst Pensioenen te voldoen.
  • Data Governance Framework: Om de gegevenskwaliteit te bewaken en verbeteren, is het essentieel om een data governance framework in te stellen. Deze moet het gegevensbeheer, het datagebruik en -eigendom, de datakwaliteit en de datacompliance omvatten.
  • Datakwaliteitscontroles: Na de mapping en het opzetten van het data governance raamwerk, moet de pensioenuitvoerder kwaliteitscontroles implementeren om corrupte gegevens, duplicaten of inconsistenties in de gegevens te identificeren en te corrigeren.
  • Periodieke herziening en verbetering: Het is essentieel om het data governance framework en de gegevenscontroles regelmatig te herzien en bij te werken om aan de veranderende eisen en regelgeving te voldoen.
Projectteam

Bij veel pensioenuitvoerders is een WTP-projectteam uit de grond gestampt. De vraag is echter of dit team zich ook op het stappenplan voor de datakwaliteit richt. Vaak is dat namelijk niet het geval. Daarom gaan we in het volgende blog uit deze serie dieper in op het opzetten van een projectteam en de taakverdeling binnen het team. De blogs daarna concentreren zich op de samenwerking met pensioenfondsen en met externe auditors.

Wouter Elewaut en Gertjan Roobol
Wouter Elewaut en Gertjan Roobol

Wouter Elewaut is een ervaren risk professional met meer dan 20 jaar ervaring in de pensioensector. Hij is medeauteur van deze blog op persoonlijke titel. Gertjan Roobol is commercieel directeur en mede-eigenaar van PMT Groep.